E-Bülten Yayın İlkeleri ve Yazım Kılavuzu

Bu döküman, Psikoterapi ve Psikososyal Çalışmalar Derneği tarafından yayınlanan e-bültene gönderilecek yazıların bilimsel, etik, hak temelli ve teknik standartlarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Bültene katkı sunan tüm yazar ve editörlerin bu kurallara uyması beklenmektedir. 

1. Yayın İlkeleri ve Etik Duruş
2. Hak Temelli ve Kapsayıcı Dil

Derneğimizin ayrımcılık karşıtı duruşu gereği, bültende yayınlanan hiçbir yazıda ırk, etnik köken, dil, din, cinsiyet, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, yaş, sosyo-ekonomik statü veya bedensel/zihinsel farklılıklara yönelik ayrımcı, hiyerarşik veya aşağılayıcı bir dil kullanılamaz. 

2. İnsan Odaklı Dil ve Damgalamanın Önlenmesi

Kişileri tanıları, semptomları veya kırılganlıkları üzerinden etiketleyen dilden kaçınılmalıdır. 

• Hatalı Kullanım: Şizofrenler, borderline hastalar, disfonksiyonel aileler. 

• Doğru Kullanım: Şizofreni tanısı almış bireyler, borderline örüntülere sahip danışanlar, işlevselliği olumsuz etkilenen aile yapıları. 

3. Ruh Sağlığı Kavramlarının Metaforlaştırılmaması

Psikiyatrik ve psikolojik terimlerin günlük dilde birer hakaret, küçümseme veya abartı sıfatı olarak kullanılmasına (Örn: "Toplumun şizofrenik hali", "Histerik tepkiler", "Depresif bir hava") derneğimizin damgalamaya karşı duruşu gereği kesinlikle izin verilmez. 

4. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

Yazılarda eril dil (Örn: bilim adamı, insanoğlu, iş adamı) yerine kapsayıcı ve nötr terimler ("bilim insanı", "insanlık", "iş insanı") kullanılmalıdır. 

5. Etik ve Gizlilik

Vaka analizleri veya klinik pratiklerden beslenen fikir yazılarında, danışanların gizliliği mutlak suretle korunmalıdır. Gerçek isimler, ayırt edici mekan veya kurum bilgileri tamamen değiştirilmeli; gerekirse kurgusal olarak birleştirilmiş vakalar üzerinden anlatım yapılmalıdır. 

1. İçerik ve Üslup Standartları
2. Akademik Derinlik ve Popüler Dil Dengesi

Bülten yazıları, akademik bir makale kadar mesafeli olmamalı; ancak bir gazete köşe yazısı kadar da temelsiz olmamalıdır. Amaç; kuramsal ve pratik bilgiyi sivil toplum, insan hakları ve toplumsal yaşam pratikleriyle harmanlayarak akıcı bir dille okuyucuya aktarmaktır. 

2. Terminoloji Birliği

Psikoterapi literatüründeki yabancı kavramların Türkçe karşılıklarında dernek içinde birlik sağlanması esastır. 

• Kavramların Türkçe karşılığı tercih edilmelidir (Örn: Insight yerine İçgörü, Acting out yerine Eyleme dökme, Holding yerine Kapsama). 

• Eğer kavramın orijinal hali metnin anlaşılması için kritikse, ilk geçtiği yerde Türkçe karşılığının yanında parantez içinde verilmelidir (Örn: ...kendilik nesnesi (self-object) aktarımı...). 

3. Atıf ve Kaynak Gösterme (Dijital Uyum)

E-bülten formatında okuma akışını bozmamak adına metin içinde yoğun APA kaynakçası kullanımından kaçınılır. 

• Metin İçi Atıf: Klasik bir kaynağa veya kuramcıya atıf yapılıyorsa metin içinde doğal bir dille eritilmelidir (Örn: "Freud, 1917 tarihli Yas ve Melankoli makalesinde ifade ettiği gibi..." veya "Yalom'un vurguladığı varoluşçu kaygılar..."). 

• Dijital Linkleme: İnternet üzerindeki bir araştırmaya, rapora veya makaleye atıfta bulunuluyorsa, doğrudan ilgili kelimenin üzerine hiperlink (köprü bağlantısı) eklenmelidir. 

• Kaynakça: Eğer yazar mutlaka kaynak belirtmek istiyorsa, yazının en sonunda en fazla 3-4 maddelik minör bir kaynakça listesi sunabilir. 

III. Teknik ve Yapısal Kurallar 

1. Kelime Sınırı

Fikir yazıları, dijital okuma alışkanlıkları göz önünde bulundurularak 500 ile 2000 kelime arasında olmalıdır. Bu sınırı aşan kapsamlı yazılar, editör onayıyla "2 Bölümlük Yazı Dizisi" halinde planlanabilir.  

2. Okunabilirlik ve Tipografi

• Paragraf Uzunluğu: Ekranda okunmayı kolaylaştırmak adına bir paragraf 5-6 satırı (yaklaşık 80-100 kelimeyi) geçmemelidir. 

• Ara Başlıklar: Her 250-300 kelimede bir, okuyucunun dikkatini toplamak için kısa ve çarpıcı ara başlıklar kullanmanız önerilir. 

• Vurgular: Metin içindeki kritik kavramlar veya can alıcı cümleler kalın (bold) fontla vurgulanabilir. Ancak bu durum metnin bütününe yayılarak görsel kirlilik yaratmamasına özen gösterebilirsiniz. 

3. Yazım ve İmla Kuralları

• Temel Kılavuz: Yazım ve noktalamada Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu esastır. 

• Kuram ve Ekol İsimleri: Psikoterapi ekolleri ve kuram isimleri (Örn: psikanaliz, bilişsel davranışçı terapi, varoluşçu psikoterapi, şema terapi) cins isim kabul edilerek küçük harfle yazılmalıdır. 

• Kısaltmalar: Kurum veya kılavuz (DSM-5 vb.) kısaltmaları metinde ilk geçtiği yerde açık adıyla yazılmalı, parantez içinde kısaltması verilerek sonraki satırlarda kısaltma olarak devam etmelidir. 

1. Yayın ve Değerlendirme Süreci

1. İlk İnceleme: Yazar havuzundan gelen yazılar, Yayın Kurulu tarafından "Yayın İlkeleri ve Etik Duruş" başlığı altındaki kriterlere göre taranır. İlkeleri karşılamayan yazılar doğrudan reddedilir veya revizyon istenir. 

1. Redaksiyon: İçeriği onaylanan yazılar Redaktör/Son Okuyucu grubuna iletilerek dil bilgisi, akıcılık ve kapsayıcı dil filtresinden geçirilir. 

1. Tasarım ve Onay: Mizanpaj ekibi tarafından bülten şablonuna yerleştirilen metinlerin son hali yazar ve yayın yönetmeniyle paylaşılır, ortak onay alındıktan sonra yayına hazır hale getirilir.